Na capital da República

Da República das Letras, tal como cualificou Xoán Antón o espazo ocupado pola literatura dentro dunha colectividade. Xoán Antón chegaba de Barcelona, voando raso entrou na magnífica Libraría Couceiro de Santiago e compartiu con nós a súa visión –sempre analítica, perspicaz e culta– sobre A trenza. Xoán Antón Pérez Lema, eixo fundamental da conexión actual entre Goberno e sociedade, volve amosar a súa capacidade de entrega e amizade nunha intervención na que falou da galeguidade nun contexto de universalidade.
Quince minutos antes, Lois Rodríguez, fundador e editor de Vieiros, ofreceunos unha perspectiva persoal e, xa que logo, emotiva, sobre a novela. Coido que, moito mellor que resumir o contido das ben pensadas palabras de Lois, cómpre trasladar aquí os seus parágrafos centrais:
“En todas partes definiuse (A trenza) como unha novela social e éo, claramente: homes que se aproveitan das mulleres, que as enganan e explotan, que as ameazan, nenos separados dos pais, cregos e monxas, a lingua, os barrios, A Coruña, o país, os cárceres, lúmpen, ladróns, prostitución… Pero eu vina chea de achegas intimistas que nos van mergullando nas psicoloxías dos personaxes por medio da propia narración ou, repito no meu caso, na interacción entre o que o autor escribe e eu intúo.
A obra, ao igual que indica o acertado título, vainos levando de nó a nó da trenza. Imos de cruce en cruce, de casualidade en casualidade, e ás veces de fatalidade en fatalidade.
Hai amor, está a sorpresa terrorífica de non recoñecer a persoa que é a túa parella, descubrimos a perplexidade fronte ás reaccións non habituais dun mesmo, percíbese a teimosía enferma de crer que un acto nimio pode condicionar toda unha vida, asusta a fráxil parede entre a seguridade e a desestabilización psicolóxica do personaxe, mellor, de varios personaxes (quen non colleu medo de verse nesa situación?). Tamén está a superación, a afouteza, a seguridade recuperada, a constancia de que ninguén coñece máis a unha persoa que el ou ela mesma. E hai un final de tranquilidade morniña que dá o equilibrio.
En fin, é unha obra complexa, rica, con miserias e valentías que engancha e te vai levando de cadro en cadro en moitos intres coa respiración contida, agardando o seguinte lance. Ás veces, a mente vai máis rápido que as letras, e vas imaxinando os desenvolvementos, que logo non son e sorprenden e hai que reencaixar, hai que volver trenzar e a trenza que é cada vez máis longa, cada vez máis real, vai desacougando e facendo que teñas que lembrar para saber se o que imaxinaches tamén se trenzou ou forma parte da paranoia do personaxe. Así a lin eu.”
Así a leu Lois, o “pai da Internet galega”.

Implicados dende Vigo

Son estes uns tempos para recuperarmos o protagonismo das humanidades, das artes, da literatura, das actividades dalgunha maneira opostas á vaga de materialismo e monetarismo que trouxo consigo a política ultraliberal ianqui e o seu contaxio ó resto de economías do planeta. O peso da economía na nosa sociedade é, sen dúbida, excesivo. Magnitudes económicas, variables financeiras, índices dos mercados… son conceptos sobrevalorados nunha sociedade que debe recuperar, como táctica de supervivencia, os valores de comunicación interpersoal, de creazón intelectual, de imaxinación, de concordia e de complicidade dentro dunha especie, a humana, que debe aspirar a algo máis que a ratios de crecemento ou rankings de beneficios.
Dende Vigo emitimos unha recomendación: CONTRA A CRISE, LITERATURA, e se non é demasiado pedirmos, literatura galega. Emitimos esa consigna en parella, María Reimóndez, presidenta de Implicadas no Desenvolvemento, e eu mesmo.
En Vigo fundimos Solidariedade e Literatura. Solidariedade que vén significando implicación. Implicadas no Desenvolvemento é unha ONG que dende Galicia chega a Etiopía ou a India e alí, con técnicas occidentais, consegue o que parece un milagre: devolver a esperanza de vida a integrantes daquela especie, a humana, que noutras partes do planeta anda tentando recuperar ratios de crecemento e rankings de beneficios. A súa presidenta, muller única e autora, ademais, de obras como O Club da Calceta, estivo con nós en Vigo. A través da súa mirada aprendemos que o concepto de SOLIDARIEDADE pouco ten que ver con esporádicas axudas económicas ou con dádivas televisivas. Solidariedade, que procede do latín “in-solidum”, significa a unión das causas de dúas ou máis persoas, implica comprometerse ata compartir os propios destinos.
A trenza comparte a súa causa con Implicadas no Desenvolvemento e amósase completamente orgullosa dese nó, dese cruzamento de destinos.